Natuurlijk begraven algemene begraafplaats

De gemeente Utrecht beheert vier begraafplaatsen in de stad: Soestbergen, Kovelswade, Tolsteeg en Daelwijck. In het kader van duurzaamheid en de toenemende vraag naar begraven op natuurbegraafplaatsen is de gemeente Utrecht bezig met de ontwikkeling van een stadse variant van natuurlijk begraven op de monumentale begraafplaats Kovelswade aan de Koningsweg.

De gemeente wil graag peilen hoe inwoners in het algemeen denken over hun wensen rondom overlijden. Daarnaast willen we van het Bewonerspanel weten wat de behoefte en belangstelling is voor natuurlijk begraven en wat de verwachtingen zijn.

Peiling

Van maandag 24 november tot maandag 7 december heeft Onderzoek & Advies een peiling gehouden onder leden van het Bewonerspanel. 3.776 panelleden hebben de vragenlijst (deels) ingevuld. Dat is een respons van 51%.

Vergeleken met de Utrechtse bevolking kent het Bewonerspanel een oververtegenwoordiging aan mensen met een hbo- of wo-opleiding. De resultaten zijn daardoor niet zonder meer te vertalen naar de (gemiddelde) mening van Utrechters, maar de resultaten van de peiling geven wel een goede indicatie. We spreken daarom niet over Utrechters, maar over panelleden of respondenten. Meer informatie staat op de website www.utrecht.nl/bewonerspanel.

In onderstaande tabel staat de verdeling van het panel naar wijk, opleiding en leeftijd. Alle wijken zijn vertegenwoordigd in het panel. Wel is te zien dat er relatief minder Utrechters uit Overvecht in het panel zitten en relatief meer uit Noordoost. Er zijn ook relatief veel Utrechters met een hbo- of wo-opleiding lid van het panel. Verder bestaat het panel uit relatief weinig leden van 34 jaar of jonger.

Kenmerken van panelleden Bewonerspanel Utrecht (november 2025)

Bijna de helft van de panelleden wil gecremeerd worden na hun overlijden

Als eerste zijn een paar vragen gesteld over de wensen rondom het overlijden.

44% van de panelleden geeft aan dat ze willen dat hun lichaam na hun overlijden gecremeerd wordt.
Ongeveer een kwart geeft aan dat ze het nog niet weten.
19% geeft aan begraven te willen worden.
5% wil ter beschikking gesteld worden.
5% geeft een ander antwoord en 1% wil het niet zeggen.

Na mijn overlijden wil ik dat mijn lichaam wordt:

Helft panelleden: het voorkomen van zorg en kosten spelen belangrijke rol bij de wensen rondom hun overlijden

Vervolgens kregen panelleden drie stellingen.

Op de stelling ‘Het voorkomen van zorg en/of kosten in de toekomst (voor mijn nabestaanden) spelen voor mij een belangrijke rol bij de keuze voor begraven, cremeren of ter beschikking stellen’ geeft iets meer dan de helft aan het eens te zijn met deze stelling. 21% geeft aan neutraal te zijn en 22% is het oneens met de stelling.
Op de stelling ‘De belasting van het milieu speelt voor mij een belangrijke rol bij de keuze voor begraven, cremeren of ter beschikking stellen’ geeft 44% aan het eens te zijn met deze stelling. 27% geeft aan neutraal te zijn en een kwart is het oneens met de stelling.
Op de stelling ‘De kosten spelen voor mij een belangrijke rol bij de keuze voor begraven, cremeren of ter beschikking stellen’ geeft de helft aan het oneens te zijn met deze stelling. 29% van de panelleden geeft aan neutraal te zijn en 17% is het eens met deze stelling.
Op alle stellingen geeft 5% van de panelleden aan het niet te weten of geen mening te hebben.

In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling?

Meerderheid steunt natuurlijk begraven op Kovelswade

Inmiddels is het in Nederland in bijna 40 natuurgebieden mogelijk om begraven te worden. Natuurlijk begraven is een manier van begraven waarbij de overledene in een natuurgebied begraven wordt, zonder grafsteen en met enkel biologisch afbreekbare materialen. Ook hoef je niet steeds bij te betalen voor grafrechten en wordt de natuur als geheel onderhouden.

De gemeente onderzoekt of een stadse variant van natuurlijk begraven mensen aanspreekt. Op begraafplaats Kovelswade wordt een deel vrijgemaakt waar natuurlijke graven uitgegeven kunnen worden. Dit zijn graven met rijke beplanting en omzoomd door oude bomen. Er worden geen grafstenen geplaatst. De gemeente Utrecht draagt zorg voor het onderhoud en nabestaanden hoeven in de toekomst niets meer te betalen. Deze graven zijn beschikbaar voor 30, 60 of 90 jaar. Per graf kunnen twee personen begraven worden. De overledenen worden begraven op een zo natuurlijk/duurzaam/milieuvriendelijk mogelijke manier.

Aan panelleden is gevraagd om aan te geven in hoeverre ze het eens zijn met een aantal stellingen.

De meerderheid (78%) van de panelleden geeft aan het eens te zijn met de stelling ‘Ik vind het een goed idee als de gemeente Utrecht op begraafplaats Kovelswade een mogelijkheid biedt voor natuurlijk begraven’. 12% is neutraal. 4% is het oneens met de stelling en 6% weet het niet of heeft geen mening.
De meerderheid (77%) van de panelleden geeft aan het eens te zijn met de stelling ‘Ik vind het logisch dat een natuurgraf na afloop van de afgesproken periode wordt hergebruikt’. 10% is neutraal. 6% is het oneens met de stelling en 7% weet het niet of heeft geen mening.
Een kwart van de panelleden is het eens met de stelling ‘Ik vind het belangrijk dat het graf herkenbaar is in de vorm van een zichtbaar gedenkteken’. 28% geeft aan neutraal te zijn. De grootste groep (41%) is het oneens met deze stelling. 7% geeft aan het niet te weten of geen mening te hebben.
De meerderheid (65%) geeft aan het oneens te zijn met de stelling ‘Ik vind het vervelend dat het gedeelte met de natuurgraven op begraafplaats Kovelswade wordt omringd door traditionele graven met stenen gedenktekens’. 19% is neutraal. Een kwart is het eens met deze stelling. 11% geeft aan het niet te weten of geen mening te hebben.
De meerderheid (72%) geeft aan het oneens te zijn met de stelling ‘Ik vind natuurlijke graven niet passen op een monumentale traditionele begraafplaats’. 13% is neutraal. 8% is het eens met deze stelling. 7% geeft aan het niet te weten of geen mening te hebben.

In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen?

Opgaan in de natuur, duurzaam en milieuvriendelijk spreekt de meeste panelleden met name aan van natuurlijk begraven

Aan panelleden is gevraagd welke aspecten van natuurlijk begraven in Utrecht hen aanspreken.

De meeste panelleden (74%) geven aan dat opgaan in de natuur hen aanspreekt.
72% geeft aan dat duurzaam en milieuvriendelijk hen aanspreekt.
Meer dan de helft (55%) geeft aan dat geen onderhoud of grafzorg voor nabestaanden hen aanspreekt.
Voor 48% spreekt het hebben van geen kosten in de toekomst voor nabestaanden hen aan.
40% heeft een voorkeur voor een natuurlijke gedenkplek/omgeving.
31% heeft een voorkeur om in Utrecht begraven te worden.
27% spreekt natuurlijk begraven hen aan, omdat het goedkoper is dan een traditioneel graf.
Voor 20% spreekt het hen aan, omdat het natuurgraf tenminste 30, 60, of 90 jaar blijft bestaan.
13% spreekt het aan dat natuurlijk begraven geen grafsteen of monument heeft.
3% geeft aan ander antwoord en 8% geeft aan dat deze vraag niet van toepassing is of geen mening te hebben.

Welke aspecten van natuurlijk begraven in Utrecht spreken u wel aan? Meerdere antwoorden mogelijk

Onbekendheid zorgt er met name voor dat natuurlijk begraven panelleden niet aanspreekt

Ook is aan panelleden gevraagd welke elementen van natuurlijk begraven in Utrecht hen niet aanspreken.

30% van de panelleden geeft aan dat deze vraag niet of heb van toepassing is of geen mening te hebben.
21% geeft aan er te weinig van te weten.
18% geeft aan dat ze de wens hebben voor crematie of ter beschikking stelling.
15% geeft aan dat in Utrecht natuurlijk begraven een onderdeel is van de algemene begraafplaats en geen natuurgebied.
12% geeft aan een voorkeur te hebben voor een graf met een grafsteen of monument.
10% geeft aan dat het hen niet aanspreekt, omdat het meer kost dan cremeren of ter beschikking stellen.
8% geeft aan dat begraven ouderwets is.
7% geeft aan zich zorgen te maken over wat wel/niet mag op een natuurgraf.
6% geeft aan een voorkeur te hebben voor het zelf inrichten van een graf.
6% geeft een ander antwoord.

Welke aspecten van natuurlijk begraven in Utrecht spreken u niet aan? Meerdere antwoorden mogelijk

Een derde zou natuurlijk begraven op begraafplaats Kovelswade overwegen voor zichzelf

Als laatste is gevraagd of panelleden natuurlijk begraven op begraafplaats Kovelswade in Utrecht voor zichzelf zouden overwegen. Een derde geeft aan dit te overwegen. 37% geeft aan dit niet te overwegen. 31% geeft aan het niet te weten. 1% wil dit liever niet zeggen.