5. Bevolkingsgroei per gebied
De gemeentelijke bevolkingsprognose is in essentie een gebiedsprognose: het laat niet alleen zien hoe sterk de stad groeit, maar ook in welke wijk of subwijk deze groei plaatsvindt. Dit lagere gebiedsniveau is relevant voor beleid zodat daar rekening mee kan worden gehouden in bijvoorbeeld de bouw van scholen of het aanbod van andere voorzieningen. In het ambitiescenario met 3.000 woningen per jaar is voor elk bouwproject bekend in welke subwijk dat plaatsvindt. Op basis daarvan is de verwachte bevolkingsgroei van de stad verdeeld over de gebieden. In het gematigde bouwscenario houden we vanaf 2029 rekening met een extra uitval van 25% van de woningbouw op stadsniveau. Omdat in dit scenario niet aan te geven is welke bouwprojecten in welke gebieden dit betreft, is deze variant niet doorgerekend op gebiedsniveau.
Bevolkingsgroei per wijk
In dit hoofdstuk brengen we de bevolkingsgroei per gebied in beeld. Dit betreft dus de prognose die volgt uit het ambitiescenario. Met andere woorden, we laten zien hoe het inwonertal van een gebied zich ontwikkelt als de bouwplannen uit het ambitiescenario worden gerealiseerd. Tabel 5.1 geeft de verwachte ontwikkeling van het inwonertal voor de tien wijken van Utrecht.
Tabel 5.1 – Ontwikkeling inwonertal per wijk, 1 januari 2026-2045
Zuidwest grootste wijk van Utrecht in 2045
Alle tien wijken zullen in de periode tot 2045 een groei van het inwonertal laten zien. Op dit moment zijn Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern de grootste wijken van de stad, beide met ruim 51.000 inwoners. Leidsche Rijn groeit geleidelijk door, met ongeveer 15.000 inwoners tot een aantal van 66.000 inwoners in 2045. Vleuten-De Meern groeit met 10.000 inwoners tot een aantal van 61.000 in 2045, mede door de toekomstige ontwikkeling van een nieuwe stadswijk in polder Rijnenburg na 2035.
De prognose toont dat Zuidwest de grootste wijk van de stad zal worden. Zuidwest groeit van 41.500 inwoners in 2026 naar 71.300 inwoners in 2045. Deze toename van bijna 30.000 inwoners vindt grotendeels plaats in de Merwedekanaalzone. Na Zuidwest zal de sterkste groei in de wijk Oost plaatsvinden: Oost groeit van 33.600 inwoners in 2026 naar 55.900 in 2045, een toename van ruim 22.000 inwoners. Oost groeit niet alleen op het Utrecht Science Park, maar op termijn ook door de ontwikkeling van de gebieden Galgenwaard, Archimedeskwartier en Lunetten-Koningsweg.
De wijken Zuidwest en Oost kennen ook relatief gezien het grootste groeitempo met een procentuele toename van respectievelijk +72% en +66% tot 2045. Daarna volgt Binnenstad met een toename van +50%. De sterke groei van het inwonertal van Binnenstad hangt samen met de gebiedsontwikkeling in en rondom Beurskwartier en Stationsgebied.
Bevolkingsgroei per subwijk
De tien wijken van Utrecht zijn onderverdeeld in 34 subwijken. De tabellenset hieronder laat voor elke subwijk de verwachte ontwikkeling in het inwonertal zien (de namen van de subwijken worden voorafgegaan door de subwijkcode). Figuur 2.4 in hoofdstuk 2 toont een kaart van Utrecht waarin per subwijk de absolute groei van het inwonertal tussen 2026 en 2045 visueel in beeld is gebracht. Een sterke groei van het inwonertal gaat in de regel samen met een grootschalige uitbreiding van de woningvoorraad in het gebied. Bijlage 2 bevat wijktabellen met voor elke subwijk de woningbouwplanning in de periode 2026 tot 2045. Daar is ook voor enkele grootschalige ontwikkellocaties aangegeven in welke subwijk dat plaatsvindt.
Tabel 5.2 – Ontwikkeling inwonertal per subwijk, 1 januari 2026-2045
Toename bevolkingsdichtheid
Met de groei van het inwonertal neemt ook de bevolkingsdichtheid in Utrecht sterk toe. Momenteel heeft de stad een bevolkingsdichtheid van ongeveer 4.000 inwoners per km2 land. Dit zal groeien naar 5.200 inwoners per km2 in 2045, een toename van 1.200 inwoners per km2.
Hogere bevolkingsdichtheid in gebieden met inbreiding
De bevolkingsdichtheid verschilt enorm tussen de gebieden in de stad (zie figuur hieronder). De subwijk met de meeste inwoners per km2 is op dit moment ‘Lombok, Leidseweg’ in West met bijna 15.000 inwoners per km2. De verdichting in deze subwijk zal doorgroeien naar 16.100 inwoners per km2 in 2045. Volgens de huidige prognose is er één subwijk die in 2045 nog meer inwoners per vierkante kilometer zal gaan huisvesten: in Kanaleneiland groeit de verdichting van 13.500 naar 16.300 inwoners per km2.
Merwedekanaalzone en Beurskwartier zijn bij uitstek ontwikkelgebieden waar hoogstedelijk gebouwd gaat worden, met hoge dichtheden. Het verdichtingsgebied van de Merwedekanaalzone ligt in de minder druk bewoonde subwijk Transwijk. Tot 2045 zal de bevolkingsdichtheid van deze subwijk toenemen van 3.500 naar 12.800 inwoners per km2. Het Beurskwartier maakt onderdeel uit van de subwijk ‘Binnenstad city- en winkelgebied’: in deze subwijk zal de dichtheid toenemen van 5.100 naar 12.100 inwoners per km2.
Figuur 5.3 – Bevolkingsdichtheid per subwijk, 1 januari 2026 en 2045 (inwoners per km2 land)
Gebieden met krimp of gelijkblijvend inwonertal
In de subwijk ‘Veldhuizen, Vleuterweide’ worden de komende jaren zo’n 30 woningen bijgebouwd, desondanks daalt het inwonertal daar met bijna 900 inwoners tot 2035. Dit komt door het uit huis gaan van jongvolwassenen. Eenzelfde beeld zien we in subwijk ‘Het Zand’: daar worden ruim 100 woningen bijgebouwd maar daalt de bevolkingsomvang licht. In deze subwijken gaat de gemiddelde woningbezetting dus iets dalen.
In sommige subwijken van de stad verandert noch de woningvoorraad, noch de bevolkingsomvang noemenswaardig. Dit geldt bijvoorbeeld voor ‘Nieuw Hoograven, Bokkenbuurt’ en ‘Oudwijk, Buiten Wittevrouwen’. In deze subwijken verandert dus ook de bevolkingsdichtheid niet. In Rijnenburg is iets bijzonders aan de hand. Deze subwijk heeft momenteel veruit de laagste bevolkingsdichtheid van de stad (27 inwoners per km2). Het aantal inwoners gaat daar na 2035 flink groeien. Omdat niet overal in het enorm grote gebied woningbouw komt, zal deze subwijk ook in 2045 nog de laagste bevolkingsdichtheid hebben (650 inwoners per km2).