3.3 Besparen - prestaties - bedrijven
In dit hoofdstuk:
- Aantal energiecontroles
- Stimuleringsaanpak energiebesparing
- Energiefonds
- Energieloket met hulpaanbod
- Websitebezoek
Aantal energiecontroles
In Nederland moet een bedrijf voldoen aan de energiebesparingsplicht wanneer het energieverbruik boven een bepaalde wettelijke drempel uitkomt. In 2025 zijn 208 energiecontroles uitgevoerd bij bedrijven en maatschappelijke organisaties, wat het totale aantal controles op 2.639 brengt. De energiecontroles worden sinds 2025 uitgevoerd door de Omgevingsdienst Utrecht (ODU). Tijdens handhavingsbezoeken wordt gecontroleerd of zij alle wettelijk verplichte energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd kleiner dan vijf jaar hebben getroffen. In de praktijk betreft het vaak maatregelen op het gebied van warmteterugwinning, doelmatig beheer en onderhoud, monitoren van het energiegebruik, en het beperken van warmteverlies bij onder andere ventielen, afsluiters en leidingen. Sinds dit jaar wordt er ook gecontroleerd op het gebruik van warmtepompen. Alle bedrijven in gemeente Utrecht die vallen onder de energiebesparingsplicht worden minimaal om de 4 jaar bezocht voor een energiecontrole.
Naast deze controles zijn er eind 2025 maatwerkafspraken gemaakt tussen de ODU en de Universiteit Utrecht om hun gehele portefeuille te verduurzamen.
Figuur 3.3.1 Aantal energiecontroles per jaar, 2008-2025
Stimuleringsaanpak energiebesparing
De gemeente Utrecht combineert de handhaving al jarenlang met stimulering om bedrijven en maatschappelijke organisaties aan te moedigen hun uitstoot te verminderen. De grafiek toont cijfers van locaties van de deelnemers in de verschillende stimuleringstrajecten. In 2025 is de kennis community verduurzamen scholen opgericht. Schoolbesturen komen hier, op initiatief van de gemeente, twee keer per jaar bij elkaar. Alle schoolbesturen staan voor dezelfde uitdagingen in hun verduurzamingstraject. In de kennis community is ruimte om van elkaar te leren, elkaar te inspireren en om kennis uit te wisselen. Sportlocaties met eigen accommodaties worden, in opdracht van gemeente Utrecht, door SportUtrecht ondersteund in hun verduurzamingsopgave. In 2025 hebben 71 sportlocaties gebruik gemaakt van deze ondersteuning. De Green Deal Duurzame Zorg, die in 2018 in Utrecht begon, is een provincie brede verduurzamingsaanpak waarin zorginstellingen aan de slag gaan met de milieuthermometer zorg. Met behulp van certificaten kunnen zij aantoonbaar verduurzamen. In gemeente Utrecht zijn 13 zorginstellingen die deelnemen aan dit traject. Samen verduurzamen zij 54 locaties.
Aantal locaties van bedrijven en maatschappelijke organisaties in de stimuleringsaanpak per traject weergegeven.
Figuur. 3.3.2 Stimuleringsaanpak, 2022-2025
Energiefonds
Eind december 2025 bedraagt het uitstaande saldo €2,2 miljoen euro. Met de aanstelling van een nieuwe fondsmanager, de lancering van een vernieuwde website en aanvraagportal is de professionalisering verder versterkt. Hierdoor verloopt de verwerking van leningen sneller. Daarnaast is het financieringsaanbod uitgebreid om beter aan te sluiten op de marktvraag. Dit heeft bijgedragen aan een groei in het aantal verstrekte financieringen in 2025.
Figuur 3.3.3 Uitstaand saldo energiefonds, 2018-2025
Energieloket met hulpaanbod
In 2025 ontving het energieloket met 66 vragen meer vragen dan in 2024. Dit hangt samen met het feit dat bedrijven in 2025 voor het eerst een volledig jaar zijn begeleid via de volledig ingerichte MKB-klantreis, van advies tot en met uitvoering. Daarnaast heeft het energieloket het hulpaanbod actief onder de aandacht gebracht binnen het netwerk. Dit heeft geleid tot een toename van het aantal vragen van MKB-ondernemers en maatschappelijke organisaties. Veel van deze vragen hebben uiteindelijk geresulteerd in subsidieaanvragen voor energiebesparende maatregelen, die bijdragen aan concrete energiebesparing.
Figuur 3.3.4 Energieloket: aantal vragen, 2020-2025
Gratis Energiescans
In 2025 zijn bovendien 90 gratis energiescans uitgevoerd bij MKB-ondernemers en 33 bij maatschappelijke organisaties. De maatregelen die naar aanleiding van de energiescans in 2024 en 2025 zijn genomen, zorgen voor een jaarlijkse CO₂-besparing van minimaal 69 ton. De energiescans en de daaruit vloeiende maatregelen vormen een structureel en waardevol onderdeel van het aanbod van het energieloket.
Figuur 3.3.5 gratis Energiescans
In 2025 zijn bovendien 90 gratis energiescans uitgevoerd bij MKB-ondernemers en 33 bij maatschappelijke organisaties. De maatregelen die naar aanleiding van de energiescans in 2024 en 2025 zijn genomen, zorgen voor een jaarlijkse CO₂-besparing van minimaal 69 ton. De energiescans en de daaruit vloeiende maatregelen vormen een structureel en waardevol onderdeel van het aanbod van het energieloket.
Figuur 3.3.6 Subsidie toegekend voor uitgebreid advies, 2021-2025
Contacten met het netwerk hebben er mede toe geleid dat de energieloket-subsidie, voor uitgebreid advies, in 2025 vrijwel volledig is benut: van het beschikbare bedrag van €30.000,- is € 28.015,- toegekend. In voorgaande jaren bleef een deel van deze subsidie onbenut, maar in 2025 is de subsidie dankzij ons netwerk bijna volledig benut.
Het betreft subsidie voor uitgebreid advies. Met 2 individuele en 2 collectieve subsidieaanvragen worden in totaal 79 ondernemers ondersteund bij het verduurzamen van hun panden.
Figuur 3.3.7 subsidiebedrag voor verduurzaming bedrijven en maatschappelijke organisaties
Figuur 3.3.8 Subsidie toegekend voor MKB vouchers 2023-2025
De MKB-subsidieregeling voor de uitvoering van maatregelen voor MKB bedrijven heeft in 2025 voor het eerst een volledig jaar gelopen. Er is in 2025 voor een bedrag van € 52.177,- aan subsidie verstrekt. Met ondersteuning van het energieloket zijn er in totaal 30 MKB subsidie aanvragen goedgekeurd.
Subsidie Maatschappelijk vastgoed
Voor maatschappelijke organisaties hebben we een subsidieregeling voor het toepassen van isolatiemaatregelen. In 2025 is er voor €18.010 subsidie verleend. Dit is een afname ten opzichte van eerdere jaren, maar is te verklaren door de communicatie over het opzetten van een nieuwe subsidieregeling voor maatschappelijk vastgoed. Deze regeling zal vanaf 2026 gaan lopen en is, zowel qua maatregelen als qua doelgroep, uitgebreider dan de huidige regeling.
Figuur 3.3.9 aantal subsidies aan maatschappelijke organisaties voor isolatie
Websitebezoek
Hieronder de websitestatistieken van duurzaam ondernemen, het energieloket voor ondernemers en de subsidie voor energiebesparende maatregelen mkb. De link is aangepast naar www.utrecht.nl/energiebesparensubsidiemkb.
- Voor duurzaam ondernemen is het aantal webbezoeken ongeveer gelijk gebleven.
- Het aantal webbezoekers aan het energieloket voor ondernemers is met 36,8% gestegen. Hiervoor loopt sinds april 2025 een campagne die extra bezoekers aantrekt.
- Voor /energiebesparensubsidiemkb is het aantal webbezoeken met 84,4% gestegen.
In 2026 stappen we met het energieloket voor ondernemers over op een nieuw online energieloket, als startpunt voor verduurzaming voor zowel inwoners als ondernemers.